Paaitijd of gewoon een slechte week

Geschreven op mei 31, 2010 | 6 reacties

Week 21

David, Tim en ik heb een aantal keren gevist deze week. David woensdagavond 1 barbeel zestiger, Tim ook een barbus van zestig cm. Vrijdagavond zijn Tim en ik wezen vissen alleen maar witvis. Ook op het visserlatijn barbeel forum geen enkele vangstmelding.

Verleden jaar was het op onze plekken van 5 mei t/m 22 mei stil. De barbeel vertrekt dan op dit stuk rivier naar zijn paaiplek. Dit jaar is de paai erg laat door de koude winter en het koude voorjaar heeft het erg lang geduurd voordat de water temperaturen zijn gestegen. Zijn er mooie grindbedingen in de buurt dan hoeft de barbeel niet ver te zwemmen, maar zijn er geen goedei paaiplekken dan kan de barbeel heel wat kilometers afleggen. En zodoende kan de barbeel het voor enkele weken laten afweten op je stekken.

Paaiperiode bij de barbeel
De paaitijd loopt van mei tot begin juli , en is afhankelijk van de watertemperatuur andere factoren zijn licht intensiteit en stroomsnelheid. In uitzonderlijke gevallen kan de paai als in april beginnen of uitlopen tot midden augustus. Meestal begint de paai bij een temperatuur van ongeveer 13 tot 18°C. In het voorjaar trekken de barbelen stroomopwaarts, de mannetjes en jonge barbelen doen dit eerder dan de vrouwtjes. Meestal verzamelen de mannetjes zich ongeveer een week voor de paai bij de paaigronden,vrouwtjes verblijven niet meer dan 48 uur op de paaiplaats, terwijl mannetjes langer blijven,waarschijnlijk op zoek naar ontvankelijke vrouwtjes. Voor de paai zoeken ze een met grindbedekte  ondiepe bodem waar het feest kan beginnen.

Geslachtsrijpe leeftijd/lengte
Mannelijke barbelen zijn eerder geslachtsrijp als vrouwelijke exemplaren. Bij een lengte van 14 tot 16 cm, een gewicht van 47 tot 68 gram en een leeftijd van 3 tot 4 jaar wordt voor het eerst gepaaid. Vrouwtjes paaien voor het eerst bij een lengte van 20 tot 22 cm, een gewicht van 119 tot 135 gram en een leeftijd van 4 tot 5 jaar.

Ontwikkelings stadia
De eieren van de barbeel hebben een gelige  of goudgele kleur en een diameter van 2 mm. De eieren hebben een kleverig omhulsel en plakken aan het grind op de bodem op de rivier vast . Na korte tijd (na 15 tot 20 minuten) verliezen de eieren hun plakkerigheid en worden ze door de stroming verspreid over de bodem. Na 1 tot 2 weken komen de eieren uit, afhankelijk van de watertemperatuur.

Embryonale en larvale stadium
Net uitgekomen dooierzaklarven (=embryo’s) hebben een totale lengte van 8 mm, na 10 dagen bereiken ze een lengte van 12 mm. De dooierzaklarven zijn lichtschuw en verbergen zich tussen de kiezelstenen voor een periode van ongeveer 10 dagen. Hierna is de dooierzak opgegeten en zwemmen de larven vrij in het water en zijn dan niet langer lichtschuw; ze voeden zich met zoöplankton. In ondiepe maar goed doorstroomde oeverzones zakken de zwemmende larven in de schemering of ’s nachts stroomafwaarts naar rustiger en dieper water. Overdag houden de larven zich schuil voor predatoren Na ongeveer 30 dagen na de bevruchting wordt het alevin (juveniel)stadium bereikt.

Juvenille stadium
Het juveniele stadium begint bij een lengte van 20 mm. Dit stadium duurt tot de vissen geslachtsrijp zijn. Juveniele barbelen zijn egaal zilvergrijs van kleur en hebben vaak onregelmatig verdeelde donkere vlekken op de flanken en rug.

juveniele barbeel

Volwassenen stadium
Mannetjes worden geslachtsrijp bij een lengte van circa 15 cm en een leeftijd van 2 tot 4 jaar. Voor vrouwtjes gebeurt dit bij een lengte van 20 tot 35 cm, en een leeftijd van 3 tot 8 jaar. Het is niet bekend hoe lang de vruchtbare fase duurt. Aangenomen mag worden dat een volwassen barbeel geslachtsrijp blijft totdat het dier overlijdt. Wellicht dat de productiviteit van hele oude vissen afneemt.

Opmerking!
De meeste onderzoeken zijn in andere landen gedaan zoals Belgie, Engeland etc gehouden. Er is een onderzoek op de grensmaas geweest door een Belgische universiteit. Over het paai gedrag op de Waal en de IJssel is weinig bekend.

Bron:  Kennisdocument: Barbeel, nr 14. Sportvisserij Nederland

Mike